Strona główna » Projektowanie interakcji

Jak krytykować z pożytkiem dla wszystkich?

1 września 2010 napisała Ewa [ 4 odpowiedzi ] Drukuj wpis

Dyplomata to ktoś, kto potrafi powiedzieć “spier*****” w taki sposób, że poczujesz ekscytację na myśl o zbliżającej się podróży. Ekspert użyteczności, który na co dzień ma wiele okazji do wytykania błędów, też powinien umieć wyrażać krytykę w sposób – jeśli nie przyjemny – to przynajmniej łatwy do przełknięcia.

Krytykujemy przy okazji analiz dla klienta, współpracując z grafikami, programistami, copywriterami, a także wewnątrz zespołu pracując wspólnie nad projektem. Do tego czasem różni ludzie proszą nas o luźną poradę – czy to bezpośrednio, czy np. na forach i grupach dyskusyjnych. Jednak krytykowanie jest jedną z tych rzeczy, które trudno zrobić dobrze, ale łatwo zrobić źle. Bez trudu przychodzi nam potępianie innych, ciężej jest z faktyczną pomocą.

Negatywna ocena, podana w nieumiejętny sposób, boli. Jeśli serwis jest pod ostrzałem, rykoszetem obrywają osoby zaangażowane w jego tworzenie, co wyzwala w nich reakcję obronną, a nawet agresję. A to z kolei nie sprzyja rozwiązywaniu problemów.

Dlaczego konstruktywna krytyka jest ważna?

  • Jest lepiej przyjmowana.
  • Zmiękcza reakcję obronną.
  • Zwiększa szanse na autentyczną poprawę. W końcu chcemy, żeby problemy zostały rozwiązane, a uwagi i sugestie wdrożone.
  • Rozwija kreatywność i prowadzi do nowych rozwiązań.

Jak krytykować?

Krytykować może jedynie ten, kto posiada serce gotowe do niesienia pomocy.

William Penn

Ważne jest to, co mówisz.

  1. Prawda jest taka, że nikomu nie zależy na Twojej opinii. Nie jest ważne, co myślisz i czujesz patrząc na dany serwis. Istotne jest to, co można zrobić lepiej, jak można to ulepszyć, co jeszcze można poprawić.
  2. Skoncentruj się na projekcie, rozwiązaniach, nie na osobach. Mów, co widzisz i trzymaj się tego. Nie wchodź w interpretację ani w motywacje twórcy. To już jest delikatne pole, gdzie szybko odchodzi się od dyskutowania faktów w stronę osobistych wycieczek.
  3. Zamiast mówić, co jest źle, wskazuj, co można zrobić lepiej. Różnica wydaje się subtelna, ale potrafi znacznie złagodzić wydźwięk i polepszyć odbiór krytyki.
  4. Jeśli jest to możliwe i uprawnione, przygotuj sugestie rozwiązań.
  5. Wyrażaj się jasno i precyzyjnie. Dokładnie opisuj, o co Ci chodzi. Zamiast „Taki trochę artystyczny rozpiździej bez ładu i składu” (przypadkowy cytat z grupy dyskusyjnej, zachowano oryginalną pisownię) powiedz, co konkretnie jest nie tak.
  6. Przytaczaj argumenty na poparcie swoich uwag. Przyjmuj perspektywę użytkowników. Jeśli masz możliwość, wykorzystaj do tego persony.
  7. Pamiętaj o wskazywaniu także pozytywnych stron. Jeśli coś jest dobrym rozwiązaniem, powiedz to na głos.

Ważne jest to, jak mówisz

  1. Kluczową rzeczą jest ton wypowiedzi. Dobra krytyka ma na celu pomoc i tym samym powinna być wyrażona pomocnym tonem, z zainteresowaniem. Trzeba wyeliminować z głosu złość, frustrację, rozczarowanie, naganę i sarkazm, a także poczucie wyższości czy manierę kazania. To nikomu nie służy, za to wyzwala reakcję obronną, która zagłuszy nawet ważne merytorycznie uwagi.
  2. Szanuj odbiorcę i jego pracę.
  3. Stosuj tzw. kanapkę feedbackową. Najpierw wskaż dobre strony, potem przejdź do wskazania słabości. Zakończ pozytywną uwagą, zachęcającą do dalszej pracy.
  4. Upewnij się, że krytyka została dobrze zrozumiana. Nie wystarczy zwykłe „zrozumiano?”. Zachęcaj rozmówcę do mówienia swoimi słowami o tym, co dyskutujecie.

Umiejętność konstruktywnej krytyki czyni pracę efektywniejszą. Pozwala skupić się na wspólnym celu – tworzeniu lepszych rozwiązań. Wspiera także atmosferę wzajemnego szacunku, co owocuje lepszą współpracą i reputacją. Wymaga to praktyki i pewnej dozy samoświadomości, ale warto. Być może już wkrótce będziemy mogli powiedzieć:

Ekspert użyteczności to ktoś, kto potrafi zjechać twój serwis w taki sposób, że już się nie możesz doczekać zrobienia go od początku ;-)


Źródła:
What Goes Into a Well-Done Critique
Web-Design Criticism: A How-to
Critique Guidelines – PleaseCritiqueMe.com

Autorka

Ewa Sobula

www: http://www.linkedin.com/pub/ewa-sobula/30/407/694
UX designer w Sabre Airline Solutions. Umiejętności badawcze i analityczne rozwijała na socjologii, by lepiej rozumieć użytkowników. Równolegle uczyła się tworzenia serwisów internetowych, by poznać technologiczne możliwości i ograniczenia. Teraz z przyjemnością łączy te kompetencje projektując i badając serwisy. Czytaj więcej
Tagi: , ,
  • md

    „Wyrażaj się jasno. Bądź specyficzny/a.”
    Można wiedzieć, co owo „specyficzny” tu oznacza? :)

    Mój detektor kalek językowy emituje sygnał ostrzegawczy… ;)

    Pozdrawiam.

  • md

    * językowyCH, rzecz jasna. :)

  • http://uxbite.com Ewa

    oj, kalka jak najbardziej, racja :)

    „Wyrażaj się jasno i precyzyjnie.”

    Pozdrawiam również.

  • http://www.ergo-age.com Masza

    to się na pewno przyda :)