Strona główna » Badania usability

Super szybki przewodnik po testach użyteczności

23 sierpnia 2011 napisała Ewa [ Brak odpowiedzi ] Drukuj wpis

1. Plan badań

Pierwszym krokiem w testach użyteczności – tak, jak i w przypadku innych typów badań – jest przygotowanie planu. Jest to dokument określający, co, jak i w jakim celu będziemy badać.

Jego złożoność i długość będzie zależeć od stopnia formalizacji testów (zob. także artykuł Testy formalne czy nieformalne). Podstawowa zasada jest taka, aby plan jednoznacznie opisywał cel badania, jego organizację i przebieg – tak, aby był zrozumiały dla wszystkich osób zaangażowanych w testy, także (albo szczególnie) po stronie klienta.

Co to są testy użyteczności?
Są to badania użyteczności z udziałem użytkowników, w trakcie których wykonują przygotowane wcześniej przez badaczy zadania. Stanowi to efektywny sposób sprawdzenia, czy dany serwis lub aplikacja jest łatwa w użyciu i zrozumiała dla swoich docelowych odbiorców.

Przykładowa zawartość planu badań to:

  • Cel badań– po co badamy?
  • Zakres – co badamy? Prototyp, serwis czy obszar serwisu?
  • Respondenci – kogo zaprosimy do badań?
  • Miejsce oraz stanowisko badań – gdzie i na jakim sprzęcie będziemy prowadzić testy?
  • Dane i ich analiza – jakie dane i miary będziemy zbierać oraz jakie będą efekty analizy (np. lista zidentyfikowanych problemów z użytecznością serwisu, uporządkowana wg stopni ważności problemu i uzupełniona ilustracjami z testów).
  • Harmonogram – kiedy planujemy przeprowadzić testy i dostarczyć ich wyniki?

2. Rekrutacja

Aby znaleźć odpowiednich użytkowników do testów nie wystarczy umieścić ogłoszenia na Gumtree i trzymać kciuki, żeby ktoś się zgłosił. Jakość badań i rzetelność ich wyników zależy od doboru respondentów, którzy są:

  • reprezentatywni dla naszych badań – czyli odzwierciedlają docelowych użytkowników serwisu, szczególnie pod względem zwyczajów i zachowań.
  • uczciwych – czyli takich, którzy rzeczywiście spełniają warunki rekrutacji; należy wystrzegać się zawodowych respondentów.

Co zrobić, aby rekrutacja okazała się sukcesem? Przeczytaj Podstawy rekrutacji respondentów.

3. Scenariusz

Określa liczbę i rodzaj zadań, które użytkownicy będą realizować podczas testów oraz zawiera ich opis. Zazwyczaj zadania przygotowujemy tak, aby odzwierciedlały najczęstsze czynności, jakie użytkownicy wykonują (lub będą wykonywać) w serwisie. Jeśli podejrzewamy, że jakiś obszar serwisu może sprawiać problemy z użytecznością, tym bardziej warto zawrzeć zadania z nim związane w scenariuszu, aby w trakcie testów potwierdzić lub obalić nasze przypuszczenia.

Więcej o tworzeniu zadań do testów dowiesz się z artykułu Rodzaje zadań do testów użyteczności.

4. Pilotaż

Zawsze sprawdź scenariusz przed właściwymi testami. Zaproś jedną osobę, z którą przeprowadzisz wstępny test. Sprawdź, czy zadania są zrozumiałe, czy nie ma technicznych problemów, czy czegoś nie brakuje do realizacji testu. Dzięki temu wyłapiesz ewentualne problemy ze scenariuszem badania i będziesz mieć czas je poprawić. Rezygnując z pilotażu ryzykujesz, że jakieś przeoczenie w scenariuszu negatywnie wpłynie na jakość właściwych testów.

Testy użyteczności5. Sesje testowe

Realizacja badań wymaga odpowiedniego przygotowania organizacyjnego. Trzeba:

  • przygotować miejsce i stanowisko badań,
  • przyjąć respondentów,
  • zapewnić odpowiednie warunki pracy moderatorowi i obserwatorowi.

Jest to etap najbardziej wrażliwy na potknięcia i wpadki, warto więc wszystko trzy razy sprawdzić zawczasu. Pomoże ci w tym checklista – Jak nie dać ciała w testach użyteczności.

6. Moderacja

Rola moderatora w trakcie testów użyteczności nie sprowadza się do odczytywania użytkownikowi instrukcji ze scenariusza. Nie mniej ważne jest zadbanie o komfort respondenta, dla którego sytuacja badawcza może być stresująca. Jeśli prowadzisz badania, musisz stworzyć warunki, w których uczestnik będzie mógł swobodnie i szczerze wyrażać swoje opinie.

Pomoże ci w tym 10 przykazań moderatora testów użyteczności.

7. Obserwacja

Obserwator jest nie mniej ważną rolą w przypadku testów użyteczności od moderatora i dla dobra badań nie należy łączyć tych ról w jednej osobie. Zadaniem obserwatora jest notowanie tego, co się dzieje w trakcie testów i porządkowanie tych spostrzeżeń. Dzięki temu późniejsza analiza wyników jest bardziej spójna i znacznie ułatwiona.

Więcej o sztuce obserwacji w artykule 10 przykazań obserwatora testów użyteczności.

8. Analiza i raport

Komunikowanie rezultatów badań użyteczności – czy to pisemnie czy ustnie – jest ich kluczowym elementem. Świetnie zaplanowane i przeprowadzone testy, bogate w wartościowe dane, pójdą na marne, jeśli ich wyniki nie zostaną wyczerpująco i umiejętnie przekazane oraz udokumentowane.

Dobrze przygotowany raport z testów powinien być:

  • Napisany językiem zrozumiałym dla odbiorcy.
  • Określać wagę opisywanych problemów z użytecznością.
  • Opierać się na wynikach badań, unikać domysłów i dopowiedzeń.

Wskazówki, jak opisywać problemy z użytecznością znajdziesz w artykule Raporty usability.

 

Autorka

Ewa Sobula

www: http://www.linkedin.com/pub/ewa-sobula/30/407/694
UX designer w Sabre Airline Solutions. Umiejętności badawcze i analityczne rozwijała na socjologii, by lepiej rozumieć użytkowników. Równolegle uczyła się tworzenia serwisów internetowych, by poznać technologiczne możliwości i ograniczenia. Teraz z przyjemnością łączy te kompetencje projektując i badając serwisy. Czytaj więcej
Tagi: , , , , , , ,